Stopzetting Lokale opvang-initiatieven

20 Mei 2026

Stopzetting Lokale opvang-initiatieven

Wereldwijd zagen we de voorbije decennia een grote toename van het aantal vluchtelingen: van 40 miljoen in 2004 naar 123 miljoen in 2024 (UNHCR). 73% van die vluchtelingen wordt opgevangen in lage- en middeninkomenslanden. De bijdrage van een welvarend continent als Europa moet dus niet overschat worden.  Wanneer je tegenover deze groeiende vluchtelingencrisis een dalend opvang-aanbod zet, organiseer je moedwillig en bewust het beeld van een opvangcrisis, overspoeling, … . We betreuren het ten zeerste dat onze gemeente hieraan meewerkt, door broodnodige opvangplaatsen af te schaffen. 

Tijdens de eerste 8 maanden van de Arizona  regering daalde het  aandeel LOI-plaatsen naar een historisch dieptepunt van 3.888 plaatsen. In 2020 bedroeg dit nog 5.955. Die afbouw is bewust beleid: De minister verklaarde al in de Commissie Binnenlandse Zaken van 12 november 2025 dat de diensten op haar vraag werken aan een afbouwplan voor de LOI. Nochtans kan deze afbouw volgens het regeerakkoord enkel ingaan van zodra het aantal verzoeken om internationale bescherming structureel lager ligt. We zien een beperkte dalende trend. Het aantal verzoekers om internationele beschermingen ligt echter nog steeds ver boven het niveau van 2020. (2020: 16.910 verzoeken, 2025: 34.439 verzoeken). 

Het grondwettelijk hof floot de minister in februari terug en veroordeelde het weigeren van opvang. In een open brief klaagden medewerkers van fedasil dit verder aan. Ze distantieerden zich “van de dagelijkse schendingen van de rechtsstaat en van de menselijke waardigheid, zowel ten opzichte van de asielzoekers als van het personeel dat onder uw toezicht staat".

Met deze context in het achterhoofd van een falende federale regering, is het des te merkwaardiger dat het gemeentebestuur besluit om beide lokale opvanginitiatieven te sluiten in onze gemeente. 

De capaciteit in Oud-Heverlee werd al verminderd in 2023, om rekening te houden met werkdruk voor de diensten en de grote instroom van Oekraïners. Oud-Heverlee koos er voor om nog steeds een sterk engagement op te nemen, met 13 plaatsen voor 11.000 inwoners. Moesten alle besturen in België een gelijkaardig engagement opnemen, zouden we over 14.000 lokale opvang initiatieven beschikken ! We daalden van "buitengewoon veel", naar "veel". Nu gaan we van "veel" naar "niks", met een bijzonder povere argumentatie: 

  • De anderen doen het ook: Dit argument kennen we vooral binnen de context van 15-jarigen die niet tevreden zijn over het afgesproken uur van thuiskomst na een fuif. 
  • Het is moeilijk. Woningen vinden is inderdaad moeilijk. De gemeente heeft met het nieuwe toewijzingsbeleid voor sociale woningen voor het eerst echter een directe hefboom om zelf doorstroom te realiseren, als die stropt.    
  • We hebben ondertussen meer leefloners: Deze stijging rechtvaardigde inderdaad om terug te schakelen van bijzonder veel naar veel. Het is op geen enkele manier een rechtvaardiging om naar nul te schakelen. Vergeleken met andere gemeente heeft Oud-Heverlee een erg laag percentage leefloon per 1000 inwoners (voor uitstekende statistieken zie https://stat.mi-is.be/nl/dashboard/ris_cities?menu=map). We zitten ver onder het gemiddelde. Als er een gemeente iets kan doen, is het Oud-Heverlee wel. 
  • Er is een beperkte lokale meerwaarde: Wanneer de plaatsen als LOI in gebruik zijn, is er vanuit federale middelen een personeelsinzet van bijna 1 VTE. Deze persoon neemt ook andere dossiers op binnen de sociale dienst, en versterkt zo de lokale werking. Het is incorrect om de perceptie te creëren dat LOI-werking ten koste gaat van de lokale werking. Er is integendeel een omgekeerde solidariteit, de LOI-middelen kwamen ook de algemene werking ten goede. 

We vragen onze collega-gemeenteraadsleden van de meerderheid dan ook om deze beslissing te herzien. 

Bijkomend vragen we ook wat de financiële impact is van deze beslissing. In het verleden werden reserves op de LOI-subsidie - U leest het goed, er was een financieel voordeel voor de gemeente - ingezet om de LOI-woning aan de Waversebaan grondig te renoveren. Het stopzetten van het LOI betekent het deels terugstorten van deze subsidie. 

  • Welke investeringen deed de gemeente de voorbije 20 jaar in deze woning (nog niet afgeschreven investeringen) ?
  • welk aandeel zal de gemeente terug moeten storten aan fedasil ?